Probablemente haxa moita xente que non saiba que foi no ano 2000 cando a ONU decidiu declarar o 25 de novembro como o Día Internacional da Eliminación da Violencia contra a Muller. Parece mentira que non se fixo antes, pero como en case todo, a ONU é un organismo que avanza a paso de tartaruga, igual que moitos estados, membros todos eles da institución. Hoxe en día só en dous de cada tres países prohibiuse a violencia no fogar, en 37 estados nin se xulga nin se condena aos homes que violan ou pegan ás súas esposas ou ás súas noivas. ONU Mujeres ofrece un dato que non por repetilo perde forza: unha de cada 3 mulleres sufriu algún tipo abuso durante a súa vida.

Hoxe, cando escribo estas liñas, un home matou á súa muller e á súa filla de 6 anos, logo tentou suicidarse, sen conseguilo, vese que lle resultou máis fácil asasinar aos seus que quitarse a vida.

A pesar deste crime brutal, ano a ano as negras estatísticas “melloran”. Aínda que resulta difícil falar de melloría nun asunto tan doloroso… Os datos sempre parecen fríos, pero non por iso son menos útiles. Son eles os que permiten analizar, diagnosticar, tomar medidas.

Outros anos, a estas alturas de novembro, o número de mulleres asasinadas en España era moito maior. No 2003 foron 71, en 2008, 76, o ano pasado, 47 e no que levamos de 2022 o Ministerio de Igualdade rexistra 35 asasinatos (aínda que hai algúns casos pendentes de estudo).

En Galicia non houbo, ata o de agora, ningunha vítima mortal por violencia machista, polo menos recoñecida oficialmente. E digo isto porque a consideración de asasinato machista ou de xénero está a cambiar.

Así, Igualdade contabiliza actualmente cinco tipos de asasinatos machistas: feminicidio na parella ou expareja, o que ata hai pouco considerábase crime machista; o labor por un home cunha relación sentimental coa vítima, o feminicidio familiar (que se produzan na contorna da vítima, sen necesidade de relación sentimental), o feminicidio sexual (o asasinato dunha muller sen relación de parella ou familiar), o feminicidio social (o que comete un descoñecido, un veciño, un colega) e, por último, o feminicidio vicario (o crime dun home que asasina a mulleres ou fillos coa intención de danar a outra muller).

Este cambio pode parecer simplemente de índole estatístico, pero non o é. Son moitos os casos de asasinatos que non eran considerados “violencia machista” por non ser cometidos por unha parella ou ex parella da vítima. O caso de Diana Quer foi un deles.

Non creo que o aspecto penal, é dicir o endurecemento das penas, sexa o factor determinante na redución das mortes. Si creo que o aumento das denuncias é factor determinante. As mulleres denuncian porque saben que estarán protexidas, porque a partir desa denuncia actívase un protocolo. En definitiva, porque as vítimas ao fin comezan a confiar no sistema.

 

Foto: @Luis_Cobas